Een ‘goedertieren vogt’. Menstruatie in de geneeskunde van de vroegmoderne Nederlanden

Samenvatting

Kennis over de anatomische en fysiologische aspecten van menstruatie is onontbeerlijk om te begrijpen hoe het vrouwenlichaam cultuurhistorisch werd geframed in de vroegmoderne Nederlanden. In dit artikel laten we zien dat medici vanaf de zeventiende eeuw een uitgesproken positief idee hadden over menstruatie als de perfecte belichaming van de helende kracht van de natuur. Toch leidden mechanische en scheikundige verklaringen uiteindelijk tot een moralisering van de maandstonden waarbij leefstijl voorspelde hoe problematisch de maandelijkse bloedingen zouden verlopen. Deze moralisering zette de toon voor negentiende-eeuwse theorieën die de biologie van menstruatie gebruikten om de ondergeschikte rol van vrouwen – op lichamelijk, mentaal en moreel gebied – te rechtvaardigen.